ECHO, 02 januari 2008
Herinneringen aan de DDR
Door Charlotte Goede
STAD – In het Goethe Instituut reikte Friso de Zeeuw het eerste exemplaar van zijn boek Fascinatie DDR uit aan actrice Cox Habbema. Hoogleraar Gebiedsontwikkeling De Zeeuw raakte in 1985 in de ban van
de DDR en gaf zich over aan een altijd al aanwezige verzamelwoede. Hij begon alles te sparen wat met de DDR te maken had.
Zijn verzameldrang resulteerde in een klein, goed gevuld ‘DDR-museum’ in de garage van zijn huis. Omdat de garage niet groter werd maar de verzameling wel, zocht De Zeeuw een andere manier om zijn passie te
blijven uitleven. Hij schreef het boek Fascinatie DDR. De Deutsche Demokratische Republik, de communistische vazalstaat die na de Tweede Wereldoorlog onder toezicht van de Russische bezettingsmacht werd opgericht in Oost-Duitsland heeft slechts 41 jaar bestaan. De Zeeuw. ‘Fascinatie DDR is geen ode aan die eigenaardige tijd, maar evenmin een aanklacht.’ Met de verhalen van mensen die er woonden wil De
Zeeuw een beeld schetsen van hoe het was om er te leven.Bij de Presentatie van het boek halen Friso de Zeeuw en Cox Habbema, onder leiding van journaliste Dieuwke van Ooy, herinneringen op aan hun tijd in de DDR. Het publiek krijgt de gelegenheid zich erin te mengen en blijkt daar grote behoefte aan te hebben. In het vragenrondje doen de vele aanwezige een duit in het zakje door hun eigen herinneringen ook naar
voren te brengen. De Amsterdamse Habbema ging voor het eerst naar de DDR voor een uitstapje met de toneelschool. Samen met Rutger Hauer en de andere acteurs maakte ze er een dolle boel van. ‘Wij begrepen
niets van de serieusheid van de mensen. We deden gewoon wat we altijd deden en hadden geen idee wat daar goed of fout was. Binnen no time zaten we in de kroeg met grote flessen wodka de vrijheid te bespreken.
Binnen 24 uur werden we dus ook de grens weer over gezet. Maar als Nederlander kon je tegen een kleine betaling al gauw weer terug.’ Cox Habbema blijft uiteindelijk jaren in de DDR wonen om er toneel te maken. Ze wordt nauwlettend in de gaten gehouden door de Stasi, de Oost-Duitse veiligheidsdienst, maar probeert zich daar zo min mogelijk van aan te trekken. ‘Toen me na de val van de muur uiteindelijk werd aangeboden of ik mijn Stasi dossier wilde inzien heb ik geweigerd. De mensen die toendertijd informatie over mij hebben doorgespeeld moeten met zichzelf leren leven. Dc heb gezien dat het bekijken van je dossier vriendschappen
kapot kan maken.’ Heftige en luchtige dingen over 41 jaar Deutsche Demokratische Republik komen aan bod. Sommige verhalen uit het publiek zijn emotioneel, maar er wordt ook met weemoed gesproken over
spulletjes uit de DDR die nu niet meer te krijgen zijn. Het boek Fascinatie DDR is te verkrijgen in de boekhandel.
Friso de Zeeuw reikt het eerste exemplaar van zijn boek uit aan Cox Habbema.